nasa.gov

19 maja rozpoczął się sezon na obłoki srebrzyste. Pierwsze z nich pojawiły się na 90° długości geograficznej i na szerokości koła podbiegunowego.

Obłoki srebrzyste (notilucent clouds) to rodzaj polarnych chmur mezosferycznych, występujących na wysokości od 75km do 85km, co czyni je „najwyższymi” chmurami obserwowanymi z powierzchni Ziemi. Ich występowanie pomaga w zrozumieniu i obserwowaniu  zmian, które zachodzą w wyższych częściach atmosfery. Powstają w temperaturze poniżej -120°C, a zbudowane są z kryształków lodu, które pochodzą z pary wodnej osadzającej się wokół spalonych w ziemskiej atmosferze meteorów. Innym źródłem powstawania tych obłoków mogą być gazy wylotowe z silników rakietowych.

Obłoki srebrzyste (fot.:crystalinks.com)
Obłoki srebrzyste (fot.:crystalinks.com)

Najczęściej obserwowane są w pasie 50° do 70° szerokości geograficznej, gdy słońce znajduje się 6° do 16° poniżej horyzontu. Na półkuli północnej ich obserwacja zaczyna się w połowie maja i trwa do końca sierpnia. Spowodowane jest to najsilniejszym wychładzaniem się mezosfery właśnie w tym okresie.

Odkryte zostały w 1885 roku przez rosyjskiego astronoma Witolda Ceraskiego. Ich powstanie początkowo wiązano z wybuchem wulkanu Kratakau, do którego doszło 2 lata wcześniej. Jednak z biegiem czasu obserwacje obłoków srebrzystych stawały się coraz częstsze.

19 maja satelita AIM (Aeronomy of Ice in the Mesosphere), należący do agencji NASA, zaobserwował pierwszą w tym roku ławicę obłoków srebrzystych, które wystąpiły na szerokości koła podbiegunowego i 90° długości geograficznej. Satelita AIM został stworzony stricte do badań nad obłokami, w których wykorzystuje trzy instrumenty: CIPS (Cloud Imaging and Particle Size Exeriment) – wykonuje zdjęcia chmur; SOFIE (Solar Occultation for Ice Experiment) – pomiar temp., ilości dwutlenku węgla, metanu, tlenku azotu, ozonu i aerozoli; CDE (Cosmic Dust Experiment) – pomiar ilości pyłu kosmicznego. Poniższe zdjęcie zostało wykonane właśnie przy pomocy instrumentu CIPS.

Skan wykonany przy pomocy instrumentu CIPS, przez satelitę AIM (fot.:nasa.gov)
Skan z 19 maja 2015, wykonany przy pomocy instrumentu CIPS, przez satelitę AIM (fot.:nasa.gov)